In relatietherapie draait het meestal om praten. Partners vertellen hoe ze een conflict beleven, leren luisteren en zoeken samen naar nieuwe afspraken. Dat helpt veel stellen, maar niet altijd. Soms weten beide partners heel goed wat er misgaat en lukt het toch niet om anders op elkaar te reageren.
Spanning in een relatie speelt zich namelijk niet alleen in woorden af. Een partner die zich niet meer veilig voelt, trekt zich terug, verstrakt of houdt afstand, vaak zonder het zelf te merken. Een aanpak die ook het lichaam en het gevoel erbij betrekt, kan dan een aanvulling zijn op het gesprek.
Wat haptotherapie is
Haptotherapie is een vorm van begeleiding die draait om voelen en contact maken. De naam gaat terug op het Griekse hapsis, dat tast of gevoel betekent. Een haptotherapeut werkt met een combinatie van gesprekken, aanraking, ontspannings- en aandachtsoefeningen, ruimtelijke oefeningen en ervaringssituaties. Het gaat minder om het analyseren van een probleem en meer om ervaren hoe iemand reageert op nabijheid, grenzen en contact.
De relatie voelbaar maken
In de relatiebegeleiding van Haptomotion worden relatieproblemen met ervaringsgerichte oefeningen tastbaar en voelbaar gemaakt. De therapeut maakt beide partijen bewust van het gedrag of de beleving die de relatie verstoort. Van daaruit komt een veranderingsproces op gang, met aandacht voor de mogelijkheden van ieder om anders met zichzelf en met de ander om te gaan. Het doel is dat er weer een gevoel van openheid en veiligheid ontstaat. De begeleiding is niet beperkt tot liefdesrelaties: ook spanningen in de familie, tussen vrienden of op het werk kunnen aan bod komen.
Een ruimtelijke oefening kan eenvoudig zijn. Partners lopen bijvoorbeeld langzaam op elkaar af en merken op bij welke afstand het prettig of juist ongemakkelijk wordt. Wat in een gesprek abstract blijft, wordt dan concreet: de een zoekt nabijheid, de ander heeft eerst ruimte nodig. Zo'n ervaring kan meer herkenning geven dan een uitleg.
Wanneer het een aanvulling kan zijn
Haptotherapie kan passend zijn wanneer partners merken dat ze elkaar niet meer bereiken, na een ingrijpende gebeurtenis zoals een verlies, of bij een nieuwe of veranderde gezinssituatie. Ook wie het moeilijk vindt om gevoelens onder woorden te brengen, kan baat hebben bij een aanpak die minder op praten leunt. Bij ernstige psychische klachten of onveiligheid in de relatie ligt het voor de hand eerst met de huisarts te overleggen welke hulp past.
Op haptomotion.nl staat meer over haptotherapie en haptonomie in de praktijk in Amsterdam Oost. Daar wordt beschreven dat de therapie ook wordt ingezet bij stress, overbelasting, onzekerheid en identiteitsvragen, en bij lichamelijke klachten met een mogelijke psychosomatische achtergrond. Voor puur lichamelijke klachten verwijst de praktijk naar oefentherapie Mensendieck.
Praten en voelen naast elkaar
Haptotherapie hoeft een gesprekstherapie niet te vervangen. Sommige stellen combineren beide, of kiezen voor een lichaamsgerichte aanpak wanneer het praten vastloopt. Een praktische eerste stap is om vooraf samen op te schrijven in welke situaties de afstand het grootst voelt. Die momenten vormen een bruikbaar startpunt voor het eerste gesprek met een therapeut.